Hama buddhi – Part 1

Sarukaaru ufan vun adhi design kurevifai vaa goiy. (Engireysi sarukaaruge asaasee gaanoon thakaa gulhuvaafa.)

Baeh liyuntherin mujuthama’aa sarukaaraa eh maana eh gai beynun kuramun dhey, e liyun thakun mi dheychakee thafaathu dheycheh kan dheyha vaakasheh nuhurey. Nama ves Mujuthama’ aa Sarukaaraa aee mulheen thafaathu dheycheh. Dheytheege ufedhun ves thafaathu. Mujuthamau ufedhigen annanee aharemenge beynun thah fuddhumah, sarukaaru ufedhigen annanee aharemenge jaahilu kamun. Mujuthamau ge amaazakee insaanunge hinhama jehumaai, badhahi gulhumaa, ujaalaa kurimagu. Sarukaaruge amaazakee, dhahivethi kamaa nubaikan. Mujuthamau gulhun badhahi kurumah hivvaru dhey. Sarukaaru hivvaru dhenee bai bai vumah. Mujuthamau kuri erumah hiyvaru dhey, ‘Sarukaaru’ dhenee adhabu.

Mujuthama’akee niumatheh, ekamaku sarukaaru, eyge emme furihama gothuga huttas aee eyge thabee’iyathuga nubai echeh. Eyge emme nubai gothuga hurejje nama rayyithunnah keh nukureveyvaru eccheh. Sarukaareh neiy thanehgga meehakah dhimaavaa hurihaa nikamethi kameh sarukaareh hunna thanegga ulhey meehunah dhimaa vey.

Sarukaarakee laa hedhumeh kahala echeh. Aee kuvveri eh kamah jahaa faahan’ga eh. Ras raskalun emeehunge gan’duvaru binaa kuramun gendhanee rayyithun ge mahaana matheega. Insaanaa ah ithuru gaanoon thakeh beynumeh nuvey. Nama ves eynage hurihaa mudhaa thakeh salaamaiy kurumah eygein baeh heydha kuran jeheykan visnen fashaa. Mihen kamun eynage kurimatheega fennan oiy dhe magakee ves jaahilu dhe magah veehin’dhu, eynayah oiy emme faidhaa bodu gothakee dhe maguge’ jaahilukan kiraa belumah fahu eygein jaahilukan kuda mageh ikhuthiyaaru kurun. Ehen kamun ‘rakkaatherikan’ aee sarukaaruge feshun, adhi sarukaaruge hama ekani magusadhu.

Midhennevi sarukaaruge ufedhumaa amaazaa, design kurevifai vaa goi bodah olhun filuvumattakaa, balamaa dhuniyeyge konmeves hisaabegga dhiri ulhey kuda aabaadhee akah. Emeehunnakee dhuniyeyge ehen bayakaa gulhumeh neiy baeh kamah balamaa. Mihaa minivan koh ulhemun dhaa baegge visnumah furathama annaane echakee mujuthamau (society). Mi thanun meehaku beynun vaa kanthakuge adhadhu haahun gunaa leveyne. Eyna beynun vaa hurihaa kameh kurumuge baaru eynage hashigan’duga eh nuvey. Eynage visnumuga e hurihaa kameh kurumuge thajuribaa eh nuhurey, ehen kamun, ehen meehun ge eheetherikan hoadhumah eynayah majubooru vey. Migothah ehen meehun ves eynage beynun jehey faharu aadhey. Fas ha varakah meehun ekuvegen kuda varegge ge’ eh binaa kohlleveyne. Meehaku ekani mulhi umuru dhuvas ekkoh heydha koggen ves evves kameh haasilu nuvaa than aadhey. Gaheh bimaa hama kurumah fahu, eynayah ekani eythi nu ufulleyne, kolhah nujeheyne, vaki hisaabakun ban’du haivegen masakkaiy huttaalan jeheynee. Eki beynun thah haasilu kureveynee eki masakkathun, eki kahala thamreenaa thajuribaa beynun kohgen. Bayyeh vejje nama maraa hanguraama kuran jehey, nuvatha hashigan’duge varu dhera kollaane.